In maart 2010 bracht Ludion het lang verwachte overzichtsboek met het werk van Filip Claus.
Sinds jaar en dag een hoofdrolspeler in de fotojournalistiek, vinger aan de pols en nooit verlegen om een duidelijk visueel statement. Dit boek brengt verschillende decennia in beeld, aangevuld met commentaren van onder meer Yves Desmet, Hugo Camps, Filip Roegiers en vele anderen.
"Mijn geheugen is een wereld van beelden die ik in de loop der jaren heb gezien, die mij hebben geraakt en die ik in mijn persoonlijke geheugenmapje met mooie foto`s heb gezet. Daar zitten foto`s tussen van Michiel Hendryckx, van Herman Selleslags, van Anton Corbijn, of van Cartier-Bresson. In datzelfde mapje sla ik ook die beelden op die nog nergens gedrukt stonden, soms ook beelden die ik alleen in mijn verbeelding heb gemaakt en waarop ik mijn fantasie kan loslaten. De beelden gaan op die manier een eigen leven leiden."[Filip Claus]

Fotografie is een kunst!

Het gaat slecht met de fotografen sinds iedereen overal zijn digitaal toestelletje meeneemt. Kranten  investeren niet langer in de ambacht en publiceren amateurfoto’s. De fotoproblematiek kwam weer naar voren naar aanleiding van het Internationaal Festival voor Fotojournalistiek in Perpignan.

Het festival begon erg ingetogen. De organisator Jean-François Leroy was in zijn speech heel erg donker over de toekomst van zijn vak: “De fotojournalistiek is dood!” Wat hij zei bleek later een provocatie, wat niet wil zeggen dat de sector springlevend is. Nee hoor, ze is ernstig ziek. Toch zal ze in Perpignan herleven. Voor heel eventjes dan toch.

De echte reden dat de fotojournalistiek doodbloedt is niet te wijten aan het overaanbod van amateurfoto’s. De echte reden hangt daarmee samen. Volgens de organisator ligt de oorzaak bij de kranten zelf. “Er is geen inhoud meer vandaag. De kranten zijn enkel geïnteresseerd in ‘gossip’ omdat daar het grootste deel van de publieksaandacht naartoe gaat. Michaël Jackson is de laatste twee maanden niet van de voorpagina’s weg te slaan, maar hoe zit het met de berichtgeving over Darfour, Congo, Pakistan, Iran, Afghanistan? Toen ik 20 jaar geleden begon met de organisatie van het festival werd de krant gemaakt door de journalist, vandaag door de geldschieter.”

Voor goede fotojournalistiek is er geen geld meer. De fotograaf wordt nog maar een minimum betaald en moet daarenboven nog eens zijn auteursrechten afstaan. Welk nut heeft het dan nog om iemand ter plaatse te sturen als de krant er toch niet voor terugdeinst een gratis fotootje van het net te halen, genomen door iemand die toevallig in de buurt was van de ‘place délicte’? Het publiek ligt er trouwens ook niet wakker van, al heeft Jean-François Leroy er goede hoop in! “Het feit dat er zoveel bezoekers naar ons festival komen, bewijst toch dat het niet iedereen koud laat! Ik hoop dat het publiek ooit in opstand zal komen tegen het goedkoop fotobeleid van de mediabonzen!”

Maar hoe denken de fotografen zelf erover? Als ze zo weinig betaald worden, wat doen ze dan om rond te komen? Wij spraken met Lieve Blancquaert [commercieel circuit] en Filip Claus [journalistiek circuit].

Jean-François trekt aan de alarmbel! De fotojournalistiek is aan het doodbloeden, is de situatie zo erg?

Lieve Blanquaert
Lieve Blancquaert: Ik ben bezig met verschillende projecten dus ik voel die crisis niet meteen persoonlijk, maar ik weet dat mijn collega’s  het heel erg moeilijk hebben. Journalisten nemen steeds vaker een fototoestel mee op reportage. Die foto’s van mindere kwaliteit worden een beetje gephotoshopt en dan gepubliceerd. De kranten zijn niet meer geïnteresseerd in onze métier. Ze moeten besparen en onze stiel komt als eerst aan de beurt. De verspreiding van het digitale fototoestel heeft daar een zeker een aandeel in. Nu gaat alles heel erg snel vooruit. Vroeger was je verplicht aan te kloppen bij een professionele fotograaf als je binnen het uur een foto wilde. Nu is dat allemaal niet meer nodig. Maar die evolutie is ook geen slechte zaak. De meeste fotografen spreken er kwaad over maar ik profiteer ook wel mee van de digitale vernieuwingen. Het is voor mij nu ook allemaal veel gemakkelijker!

Filip Claus
Filip Claus: De situatie is dramatisch! Ik ben in mei ontslagen na 28 jaar vast contract. Het werk is op en er wordt bespaard op kwaliteit. De fotojournalisten sterven ter plaatse. Ze krijgen nu 62 euro euro voor een foto zonder kilometervergoeding. Alles is inbegrepen in de prijs. Alle miserie begon toen de macht werd overgedragen aan de Art-Directors van de krant. Ze zijn mindere kwaliteit gaan verkiezen boven kwaliteitsfoto’s en zijn zich gaan bemoeien met  inhoud terwijl ze er niets van kennen. Ook gingen de kranten contracten sluiten met persagentschappen. Zo stroomt het nieuws binnen en hoeven ze niet meer te investeren in eigen (foto)journalisten. Dat is natuurlijk veel goedkoper. Laat ik de mentaliteit van de grote bazen even schetsen met een voorbeeld. Als we 10 jaar geleden een foto van een varken moesten publiceren, dan gingen wij op zoek naar een mooie foto en mocht dat ook wat kosten. Vandaag halen ze een varkensfoto van het internet en betalen ze daar 20 eurocent voor. Er is geen geld en werk meer. De journalisten gaan op zoek naar zoveel mogelijk werk en beginnen zelfs elkaar de loef af te steken. Het is vreselijk.

© 2009 – De Overname – Niels Boutsen